İlçe, Samsun il merkezine yaklaşık 110 km mesafededir. Geniş bir yüzölçümüne sahip olan Vezirköprü, Türkiye’de, bünyesinde en fazla köyü (mahalleyi) barındıran ilçedir. İlçenin yazılı tarihi ise Hititlere kadar indirilmektedir. Son yıllarda gerçekleştirilen arkeolojik araştırmalar sonucunda, Hititlerin kutsal kenti “Nerik”in Vezirköprü yöresinde yer aldığı düşüncesi kuvvetle ortaya koyulmuştur. Oymaağaç Köyü’ndeki kazılarda ortaya çıkarılan çivi yazısıyla yazılmış tablet parçaları, Karadeniz Bölgesi’ndeki ilk örneklerdir. Yakın tarihimizde Vezirköprü 1925 yılına kadar Amasya’ya bağlı iken, bu tarihten sonra Samsun iline bağlı bir ilçe hâline getirilmiştir.

Oymaağaç Höyüğü: Hititlerin Kutsal Kenti “Nerik”
İlçe merkezinin yaklaşık 7 km kuzeybatısında yer alan höyük, yaklaşık 6000 yıllık bir tarihin izlerini yansıtmaktadır. Oymaağaç’ın, Hititlerin kutsal kenti “Nerik” olduğu arkeolojik araştırmalar neticesinde belgelenmiştir. Yapılan kazı çalışmalarında yeraltı merdiveni, kutsal çeşme ve çivi yazısı tabletler gibi yüzlerce eserin ortaya çıkarıldığı bu antik bölgede Kalkolitik Dönem ve Demir Çağı izlerine ulaşılmıştır. Kazılar esnasında, tapınak olduğu düşünülen ve devamında bir pınar yer alan tünele de ulaşılmıştır. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türk Tarih Kurumu, Uşak Üniversitesi ve Hitit Üniversitesi tarafından ortaklaşa yürütülen kazı çalışmaları günümüzde de devam etmektedir. Oymaağaç kazısı, Bafra İkiztepe kazısıyla beraber sadece Samsun ya da Türkiye için değil, insanlığın kültür mirası adına da büyük önem taşımaktadır.

Türkmen Köyü
Anadolu’nun her köşesinde olduğu gibi Samsun yöresinde de Türkmen köyleri bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de Vezirköprü sınırları içerisindedir. Türkmen Köyü, ilçe merkezine yaklaşık 15 km mesafededir. Bu köyün, Aydın-Sakarya yolunu takiben Vezirköprü’ye ulaşan Yörükler tarafından kurulduğu bilinmektedir.

Taceddin İbrahim Paşa (Kurşunlu) Camii
İlçe merkezi Çanaklı Mahallesi’nde yer alan yapı, mevcut vakfiye kayıtlarına göre 15. yüzyılda Hacı Beyzâde Mevlana Safiyyüddin oğlu İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır. Erken Dönem Osmanlı Mimarisi üslûbunu yansıtan cami, gayet muntazam kesme taş işçiliğiyle inşa edilmiştir. Mihrap ekseninde harim (ana mekân) kısmı iki büyük kubbeyle örtülmüştür. Caminin cümle kapısı tarafında, doğu ve batı köşelerde kubbelerle örtülü iki adet “tabhane” bölümü bulunmaktadır. Yapının bazı bölümleri 1943 depreminde yıkılmış, 1955’te aslına uygun bir şekilde onarılmamıştır. 2000’li yılların başında kapsamlı bir restorasyon ile cami aslına uygun hâle getirilmiştir.

Bedesten ve Arasta
Yapı, ilçe merkezi Orta Camii Mahallesi’nde yer almaktadır. Yapının bânisi hakkında çeşitli görüşler olsa da 17. yüzyılda inşa edildiği bilinmektedir. Konsept yapı; kare planlı, simetrik görünümlü ve kapalı avlulu tarzda bir bedesten ile bu bedestenin etrafını asimetrik bir şekilde çevreleyen arastadan teşekküldür. Bugün de hareketli bir ticaret merkezi konumundaki yapıda toplam 134 adet dükkân bulunmaktadır. Konsept yapı, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1950, 1969, 1975 ve 1998 yıllarında onarılmıştır. Bedesten, 2007 yılında kapsamlı bir şekilde restore edilmiştir.

Taş Han
İlçe merkezinde, Orta Camii Mahallesi’nde yer alan Taş Han, Geç Dönem Osmanlı yapısıdır. Asimetrik dikdörtgen şekilli bir plana sahip olan yapı, iki katlı ve açık avlulu-revaklı düzende inşa edilmiştir. Metruk bir hâldeyken 2006’da Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından restore edilerek muntazam hâle getirilmiştir. 2014 yılında geçirdiği yangından sonra bir restorasyon daha geçiren yapı, bugün alt katı restoran-kafe ve üst katı otel olmak üzere hizmet vermektedir.

Şifa Hamamı
İlçe merkezi Mehmet Paşa Mahallesi’nde bulunan yapının 17. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilmektedir. Kaynaklara göre yapının, Köprülü Mehmet Paşa tarafından özel olarak bir aile hamamı olarak yaptırıldığı düşünülmektedir.

Köprülü Mehmet Paşa Anıtı
Vezirköprü halkının gayretleriyle 1958 yılında dikilen anıt, Belediye Parkı içerisinde yer almaktadır. Anıt’ın kaidesinde; “Bu anıt, Vezirköprülülerin büyük hemşehrilerine şükran ifadesi olarak dikildi” ifadesi yer almaktadır.

Saat Kulesi
İlçe merkezinde, Fazıl Ahmet Paşa Mahallesi’nde bulunan yapı mevcut kitabesine göre, Sultan II. Abdülhamid’in saltanatında, 1906 yılında Sivas Valisi Reşit Akif Paşa tarafından inşa ettirilmiştir. 1939 depreminde yıkılan saat kulesi, 1959’da tekrar inşa edilmiştir.

Kurt Köprü
Köprü, ilçe merkezine yaklaşık 17 km mesafedeki Tekkekıran ile Kayabaşı köyleri arasında, İstavroz çayı üzerinde kuruludur. Sivri kemerli iki ana göz ve yine sivri kemerli daha küçük bir gözle inşa edilen köprü, erken dönem mimarisini yansıtmaktadır. Kurt Köprü, 2007 yılında restore edilerek ihya edilmiştir.

Şahinkaya Kanyonu Tabiat Parkı
İlçe merkezine yaklaşık 17 km, Samsun il merkezine yaklaşık 125 km mesafede yer alan Şahinkaya Kanyonu, Altınkaya Barajı sınırları içerisinde bulunmaktadır. Alanın ana kaynağını oluşturan baraj gölünde yer alan kanyon (yarmavadi), Altınkaya Baraj Gölü’nü doğal bir görünümle ikiye ayırmasıyla eşine az rastlanan bir yarmavadi özelliğindedir. Kanyonun uzunluğu yaklaşık 3 bin 250 metre, yüksekliği ise 340 metredir. Ölçümlere göre kanyonun en derin noktası (su derinliği) 106 metredir. Alan içerisinde foto safari, sportif olta balıkçılığı, sualtı dalışı, yamaç paraşütü, tekne gezisi, tırmanma ve doğa yürüyüşü gibi etkinlikler yapılabilmektedir. Kanyon içerisinde “Samsunum-3” gemisiyle gezinti yapmak mümkündür.

Kunduz Ormanları
İlçe merkezine yaklaşık 50 km mesafedeki bölgeye halk arasında “Kunduz Yaylası” da denmektedir. Kunduz Ormanları, Orta Karadeniz Bölümü’nde dağ turizmi için ideal bir bölgedir. Kunduz Dağı’nın en yüksek noktası 1791 metre ile Keltepe’dir. Kunduz Ormanları sınırları içerisinde “Geyik Üretme Çiftliği” tesisi de yer almaktadır. Bu tesis Karadeniz’de tektir. Tesis, sayıları azalan “kızıl geyik” türünün yetiştirilip doğaya salınması amacıyla projelendirilmiştir.

Festival ve Şenlikler
Türkiye’nin ilk ekstrem sporlar festivali “Falcon Fest”, Şahinkaya Kanyonu ve çevresinde gerçekleştirilmektedir.
Köprülü Mehmet Paşa Kültür, Sanat ve Spor Festivali
Kunduz Dağı Yayla Şenlikleri ve Yağlı Güreşleri
Uzunçayır Yayla Şenlikleri ve Kültür Festivali
Elaldı Köyü Yayla Şenlikleri ve Kültür Festivali


Ulaşım
Vezirköprü, Samsun il merkezine yaklaşık 110 km mesafededir. İlçeye her gün, şehirlerarası otobüs terminalinden hareket eden özel halk otobüsleriyle ulaşmak mümkündür.