Ladik
Samsun il merkezine yaklaşık 80 km mesafedeki ilçenin kuzeyinde Kavak, batısında Havza, doğu ve güneyinde ise Amasya ili yer almaktadır. İlk yerleşim izlerinin MÖ. 3000’lere kadar uzandığı bilinen Lâdik, kendi adını taşıyan geniş ovanın kuzeyinde kurulmuştur. Anadolu’nun yüksek bir dağı olan “Akdağ”ın etekleri boyunca uzanan Lâdik, 950 metre yüksekliğinde bir rakıma sahiptir. Jeotermal ve şifalı suları ile bilinen ilçe, Hamamayağı Kaplıcaları ile ön plana çıkmaktadır. Bunun yanında ilçe, son yıllarda Akdağ’ın zirvesine kurulan telesiyej ve kayak pisti ile kayak severleri de ağırlamaktadır.
Höyükler, Tümülüsler ve Kaya Mezarları
İlçede en eski yerleşimin Erken Tunç Çağı’na kadar uzandığı arkeolojik çalışmalar neticesinde belirlenmiştir. Ayrıca yörede Orta Tunç, Demir, Helenistik, Roma ve Geç Antik dönemlere ait buluntular ortaya çıkarılmıştır. Yörede araştırmaları devam eden ve araştırılmayı bekleyen pek çok arkeolojik alan bulunmaktadır. İlçede, Başlamış Köyü sınırları içerisinde, İnkaya Ören Yeri’nin hemen yanında 4 adet kaya mezarı yer almaktadır.
Ambarköy Açık Hava Müzesi
İlçe merkezine yaklaşık 2 km mesafede kurulan Ambarköy, bilinen ilk ahşap açık hava müzesidir. Çevre köy halkının hibe ettiği ambar, serender, sergen gibi pek çok ahşap bina ve materyalle temeli atılan köyün bünyesinde 22 buğday ambarı, 4 ahşap ev, 2 sergen, 2 serender ve 4 su kuyusu ile han yapısı, su değirmeni, köprü ve müze binası yer almaktadır. Han yapısı restoran olarak hizmet vermektedir. Müze binası, Doğal Yaşam ve Tarım Müzesi olarak yeniden tefriş edilmiştir. Yaklaşık 14 bin metrekarelik bir alana yayılan Ambarköy, ziyaretçilere farklı bir deneyim sunmaktadır.
Seyyid Ahmed-i Kebir Türbesi
İlçe merkezinde, Şehreküstü Mahallesi’nde yer alan türbenin inşa tarihi bilinmemektedir. Mevcut kitabesine göre 1778’de türbenin yenilendiği anlaşılmaktadır. Yapı, etrafı duvarlarla çevrili geniş bir hazire içerisinde bulunur. Kare plan ve almaşık duvar sistemiyle inşa edilen türbe içerisinde toplam 7 sanduka yer almaktadır. Seyyid Ahmed-i Kebir Türbesi, halkın murat dilediği önemli mekânlardandır.
Sunullah Paşa Türbesi
Yapı, ilçe merkezinde, Bahşi Mahallesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Türbenin bir inşa kitabesi mevcut değildir. Ancak, mimarî üslûbu ve bazı kaynaklara göre türbe, 15. yüzyıla tarihlendirilmektedir.
Eski Hamam
Yeni Cami Mahallesi’nde bulunan yapının bir kısmını II. Bayezid’in annesinin, bir kısmını ise hanımı Bülbül Hatun’un yaptırdığı kaynaklarda belirtilmektedir. 16. yüzyılda inşa edilen hamam, dikine dikdörtgen planlıdır.
Hamamayağı Kaplıcası
İlçe merkezine yaklaşık 13 km mesafedeki kaplıca, 37 derecelik ısısıyla ve vücut ısısına denk olmasıyla; müzmin romatizma, nevralji ve nefrit gibi hastalıkları iyileştirici özelliğinin yanında sinir ve kas yorgunluğu, eklem kireçlenmesi, sinirsel hastalıklar ve ameliyat sonrası yorgunluklar gibi daha birçok hastalığa da olumlu etkileriyle ön plana çıkmaktadır. Evliya Çelebi’nin de Seyahatnamesinde bahsettiği Hamamayağı Kaplıcası, köklü bir geçmişe sahiptir ve “Gençlik Suyu” olarak lanse edilmektedir. İlçenin ve yörenin en önemli turizm potansiyeline sahip olan kaplıcayı yerli ve yabancı turistler yoğun bir şekilde ziyaret etmektedir.
Saat Kulesi
19. yüzyılın son çeyreğinde inşa edilen Saat Kulesi, ilçe merkezinde yer almaktadır. 1943 depreminde büyük oranda yıkılan kule, aslına uygun bir şekilde restore edilmiştir. 14 metre yüksekliğe sahip yapı, çokgen bir kaide üzerinde yuvarlak gövdeli olarak yükselmektedir ve düzgün kesme taştan inşa edilmiştir. Uzun süre çalıştırılamayan orijinal saati, yakın zamanda çalışır hâle getirilmiştir.
Lâdik Gölü
İlçe merkezine 12, il merkezine yaklaşık 80 km mesafedeki Lâdik Gölü, doğal bir göldür. Ovada yaklaşık 870 hektarlık bir alana yayılan göl, ilçenin geleneksel el sanatlarından olan “hasırcılık”ta kullanılan sazların da yetiştiği bir alandır. Ayrıca, Lâdik Gölü bünyesinde Turna, Tatlı Su Levreği, Tahta Balığı, Sazan ve Kızıl Kanat gibi balık türlerini barındırmaktadır. Aynı zamanda Lâdik Gölü, doğal bir ortam sağlaması sebebiyle birçok kuş türüne de ev sahipliği yapmaktadır.
Akdağ Kayak (Kış Sporları) Tesisleri
Karadeniz Bölgesi’nin en modern kayak tesisini bünyesinde barındıran Akdağ Kayak Merkezi, ilçe merkezine yaklaşık 7 km mesafededir. Son yıllarda gerçekleştirilen yatırımlar ile yöredeki kış turizminin merkezi hâline gelen Akdağ Kayak Merkezi, yaz mevsiminde de doğal çimle kaplı olan pistinde çim kayağı aktiviteleri gerçekleştirilmektedir. Kış sporları tesisinde yer alan pistin uzunluğu 1360 metredir. Pist üzerine kurulu telesiyejin uzunluğu 1365 metre, üzerindeki sandalye sayısı ise 87’dir.
Doğa Sporları
Lâdik Gölü, doğal dokusu itibariyle Akdağ Kayak Merkezi ve Hamamayağı Termal Kaplıcaları ile birlikte önemli bir turizm potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte yörede, yamaç paraşütü, yelken yarışları, sportif olta balıkçılığı, sukayağı ve offroad gibi sportif faaliyetler gerçekleştirilebilmektedir.
Ulaşım
Lâdik ilçesi, il merkezine yaklaşık 80 km mesafededir. İlçeye şehirlerarası otobüs terminalinden hareket eden özel halk otobüsleriyle ulaşmak mümkündür. İlçenin karayolu 13. km’den itibaren Samsun-Ankara karayoluna bağlanmaktadır. Demiryolu hattı ise Lâdik’in 13 km yakınından geçmektedir.