İl merkezine yaklaşık 36 km mesafede bulunan ilçe, Samsun-Ordu karayolu üzerindedir. Çarşamba’nın batısında Tekkeköy, doğusunda Terme, güneyinde Salıpazarı ve Ayvacık ilçeleri yer almaktadır. Yeşilırmak Nehri’nin iki yakasına kurulmuş olan ilçenin tarihi MÖ 4000’e kadar uzanmaktadır.

Höyükler
Bölgede gerçekleştirilen arkeolojik çalışmalarda, Beyyenice’de yer alan Tepecik ve Kilise Tepe höyükleri ile Derelik Mahallesi’nde yer alan Tünbü Tepe höyüğünde İlk Tunç Çağı yerleşimlerinin olduğu tespit edilmiştir.

Su Değirmenleri
Çarşamba ilçesinde Kirazlıkçay, Gülören, Konukluk, Porsuk ve Yeşildere mahallelerinde çeşitli dönemlere ait su değirmenleri yer almaktadır.

Mağaralar
İlçede, Kestanepınar ve Ulupınar mevkilerinde antik dönemlere ait mağaralar yer almaktadır.

Göğceli (Gökçeli) Camii
Yapı, ilçe merkezine yaklaşık 3 km mesafede, Hasbahçe Mahallesi Gökçeli Mezarlığı içerisinde yer almaktadır. Yapı üzerinde bir inşa kitabesi bulunmamaktadır. Ancak, “Dendrokronoloji” alanındaki çalışmalarıyla bilinen bilim insanı Kuniholm, yapıdan aldığı numuneleri incelemiş ve caminin inşa tarihini M. 1206 olarak belirlemiştir. Anadolu’nun en eski ahşap camilerinden olan yapı, ahşaptan yığma tekniğiyle inşa edilmiştir. Cami içerisinde, ahşap yüzeylerde kökboyaları ile yapılmış “kalemişi” nakışlar dikkat çekicidir.

Şeyh Habil Camii
Yöredeki bir diğer önemli ahşap yapı, ilçe merkezine yaklaşık 7 km mesafede bulunan Şeyh Habil Camii’dir. Yapının inşa kitabesi bulunmamaktadır. Ancak, yapıdan alınan numunelerin analizine göre caminin 1211’de inşa edildiği anlaşılmıştır. Ahşap yığma tekniğiyle inşa edilen cami, üç omuz kırma çatıyla örtülüdür. Şeyh Habil Camii, Anadolu’da inşa edilen en eski ahşap camilerdendir.

Bedesten
İlçe merkezinde yer alan yapının 1826 tarihinde, zengin bir Rum tüccar olan Bedükyan tarafından yaptırıldığı bildirilmektedir. Dikdörtgen şekilli bir plana sahip olan yapıda karşılıklı olarak toplam 17 dükkân yer almaktadır. Bedesten’de bugün de ticarî hareketlilik devam etmektedir. Çarşamba’nın meşhur yerel lezzeti KIVRATMA’yı muhakkak tadınız!

Yeşilırmak ve Çarşamba Ovası (Yeşilırmak Deltası)
Yeşilırmak Nehri, Sivas’ın kuzeyinde Kösedağ eteklerinde doğar ve 519 km’lik bir yolu takip ederek Çarşamba-Civa Burnu’ndan Karadeniz’e dökülür. Yeşilırmak Havzası içerisinde Kazova, Taşova ve Geldingen ovaları da yer almaktadır. Çarşamba Ovası (Yeşilırmak Deltası), Yeşilırmak Nehri’nin milyonlarca yılda biriktirdiği alüvyonlardan oluşmuştur. Verimli Çarşamba Ovası’nın %70’ini tarıma elverişli alanlar oluştururken geri kalan alanda orman ve sazlık kısımlar yer almaktadır. Çarşamba Ovası’nda oluşmuş delta göllerinden en önemlileri ise şunlardır: Akgöl, Simenit, Sazlık, Akarcık, Dumanlı, Kaynarca.

Ulaşım
Her gün il merkezinden ilçeye özel halk otobüsleri ve minibüsler ile ulaşım sağlanmaktadır.